Autor: TCh

Rok 2024, na tle danych wieloletnich, był bardzo dobry lub rekordowy dla szczudłaka Himantopus himantopus (41 stw./98 os.), biegusa morskiego Calidris maritima (35/90), rybitwy popielatej Sterna paradisaea (37/69), gadożera Circaetus gallicus (56/68), błotniaka stepowego Circus macrourus (154/197), kurhannika Buteo rufinus (57/64), kraski Coracias garrulus (10/10), kobczyka Falco vespertinus (1 995 obs./12 152 os.), górniczka Eremophila alpestris (83/1 912), świstunki żółtawej Phylloscopus inornatus (51/56) oraz świergotka rdzawogardłego Anthus cervinus (320/744). W roku 2024 wykazano zdecydowanie mniej niż w poprzednich latach osobników bernikli obrożnej Branta bernicla bernicla (36/63), edredona Somateria mollissima (poza wybrzeżem: 1/1), brodźca pławnego Tringa stagnatilis (20/24), wydrzyka tęposternego Stercorarius pomarinus (4/4), rybitwy czubatej Thalasseus sandvicensis (poza wybrzeżem: 1/1), „czeczotki tundrowej” Acanthis flammea exilipes (5/5) oraz poświerki Calcarius lapponicus (6/7). Od roku 2024 zrezygnowano z dalszego gromadzenia obserwacji gęsi krótkodziobej Anser brachyrhynchus i gęsiówki egipskiej Alopochen aegyptiaca.

Fot. Biegus morski Calidris maritima © M. Dyduch

Raport podsumowuje dane zebrane w Kartotece Rzadkich Ptaków dotyczące gatunków lęgowych w Polsce w roku 2023. Scharakteryzowano populacje lęgowe 33 rzadkich taksonów (30 gatunków i 3 podgatunki), opisując liczebność, rozmieszczenie i trendy. Okresy, dla których oceniono trendy, podano w przeglądzie gatunków. Rekordową liczebność odnotowano dla: gęsiówki egipskiej Alopochen aegyptiaca (42 pary), hełmiatki Netta rufina (74 p.), mandarynki Aix galericulata (189 p.), szablodzioba Recurvirostra avosetta (25 p.), czapli białej Ardea alba (1 150 p.), puszczyka mszarnego Strix nebulosa (12 p.) i sokoła wędrownego Falco peregrinus (92 p.). Trend wzrostowy wykazywały populacje ostrygojada Haematopus ostralegus (44 p.), ślepowrona Nycticorax nycticorax (1 258 p.) i orła przedniego Aquila chrysaetos (30 p). Trend spadkowy odnotowano m.in. dla sieweczki obrożnej Charadrius hiaticula (293 p.), dubelta Gallinago media (447 samców), rybołowa Pandion haliaetus (40 p.) i kraski Coracias garrulus (5 p.). Populacje podgorzałki Aythya nyroca (81 p.), ohara Tadorna tadorna (100 p.), kulika wielkiego Numenius arquata (157 p.), orlika grubodziobego Clanga clanga (19 p.; w tym 3 „czyste” pary, 8 mieszanych z orlikiem krzykliwym C. pomarina i 8 par orlika grubodziobego z nieoznaczonym lub nieznanym partnerem) utrzymywały się na stabilnym poziomie. Fluktuacje lub nieznane trendy liczebności dotyczyły: mewy czarnogłowej Ichthyaetus melanocephalus (71 p.), rybitwy czubatej Thalasseus sandvicensis (450 p.), rybitwy białoskrzydłej Chlidonias leucopterus (109 p.), uszatki błotnej Asio flammeus (12 p.), pliszki cytrynowej Motacilla citreola (28 p. poza doliną Biebrzy) oraz taksonów, których liczebność nie przekroczyła 10 p.: bernikli kanadyjskiej Branta canadensis (2 p.), szczudłaka Himantopus himantopus (7 p.), gadożera Circaetus gallicus (4 p.), „srokosza stepowego” Lanius excubitor homeyeri (2 p.), „czarnowrona” Corvus corone corone (8 p.), pomurnika Tichodroma muraria (3 p.) i „pliszki tundrowej” M. flava thunbergi (4 p.). Nie wykryto lęgów aleksandretty obrożnej Psittacula krameri, droździka Turdus iliacus i wójcika Phylloscopus trochiloides.

Fot. Kulik wielki Numenius arquata © J. Ratajczak

Rok 2023 na tle danych wieloletnich, był bardzo dobry lub rekordowy dla bernikli obrożnej Branta bernicla bernicla (113 stw./583 os.), bernikli rdzawoszyjej B. ruficollis (55/79), bernikli kanadyjskiej B. canadensis (66/6 964), gęsi krótkodziobej Anser brachyrhynchus (420/802), gęsiówki egipskiej Alopochen aegyptiaca (stwierdzona na 170 powierzchniach 10 × 10 km), szczudłaka Himantopus himantopus (41/108), biegusa morskiego Calidris maritima (29/43), nurnika Cepphus grylle (20/90), rybitwy popielatej Sterna paradisaea (38/91), gadożera Circaetus gallicus (47/53), błotniaka stepowego Circus macrourus (106/140), kobczyka Falco vespertinus (575/1 305), aleksandretty obrożnej Psittacula krameri (11/25) oraz świergotka rdzawogardłego Anthus cervinus (258/588). W roku 2023 wykazano zdecydowanie mniej niż w poprzednich latach osobników mornela Eudromias morinellus (35/135), biegusa płaskodziobego C. falcinellus (43/95), mewy bladej Larus hyperboreus (1/1), rybitwy czubatej Thalasseus sandvicensis (poza wybrzeżem; 1/2), czapli nadobnej Egretta garzetta (33/46), kurhannika Buteo rufinus (18/18), „srokosza stepowego” Lanius excubitor homeyeri (7/7), zaroślówki Acrocephalus dumetorum (31/33), świstunki żółtawej Phylloscopus inornatus (12/12), drozda obrożnego Turdus torquatus (poza górami; 7/8), pliszki cytrynowej Motacilla citreola (poza stanowiskami lęgowymi; 34/46) oraz poświerki Calcarius lapponicus (7/8). Od roku 2023 do raportowanych taksonów dodano „czeczotkę tundrową” Acanthis flammea hornemanni (20/23).

Fot. czeczotka tundrowa, 12.11.2023, Jawidz, Lubelszczyzna, Łukasz Bednarz

Raport podsumowuje wyniki zebrane w Kartotece Rzadkich Ptaków dotyczące gatunków lęgowych w Polsce w roku 2022. Scharakteryzowano populacje lęgowe 32 rzadkich taksonów (30 gatunków i 2 podgatunki) opisując liczebność, rozmieszczenie i trendy. Okresy, dla których oceniono trendy podano w przeglądzie gatunków. Rekordową liczebność odnotowano dla: łabędzia krzykliwego Cygnus cygnus (321 par), gęsiówki egipskiej Alopochen aegyptiaca (38 p.), hełmiatki Netta rufina (66 p.), mandarynki Aix galericulata (150 p.), ostrygojada Haematopus ostralegus (45 p.), szablodzioba (17 p.), ślepowrona Nycticorax nycticorax (1 422 p.), czapli białej Ardea alba (993 p.) oraz sokoła wędrownego Falco peregrinus (79 p.). Wzrost liczebności odnotowano także w przypadku puszczyka mszarnego Strix nebulosa (10 p.). Trend spadkowy dotyczył m.in. sieweczki obrożnej Charadrius hiaticula (209 p.), rycyka Limosa limosa (240 p.), dubelta Gallinago media (541 samców), rybołowa Pandion haliaaetus (40 p.) i kraski Coracias garrulus (10 p). Populacje podgorzałki Aythya nyroca (92 p.), ohara Tadorna tadorna (116 p.), kulika wielkiego Numenius arquata (187 p.), orlika grubodziobego Clanga clanga (19 p.; w tym 8 par nie mieszanych), orła przedniego Aquila chrysaetos (32 p.) i wodniczki Acrocephalus paludicola (4 486 s.) utrzymywały się na stabilnym poziomie. Fluktuacje lub nieznane trendy liczebności dotyczyły: mewy czarnogłowej Ichthyaetus melanocephalus (94 p.), rybitwy czubatej Thalasseus sandvicensis (355 p.), rybitwy białoskrzydłej Chlidonias leucopterus (874 p.), pliszki cytrynowej Motacilla citreola (53 p. poza doliną Biebrzy) oraz taksonów, których liczebność nie przekroczyła 10 p.: szczudłaka Himantopus himantopus (4 p.), gadożera Circaetus gallicus (1 p.), „srokosza stepowego” Lanius excubitor homeyeri (2 p.), czarnowrona Corvus corone (6 p., wszystkie pary mieszane), pomurnika Tichodroma muraria (min. 4 p.) i „pliszki tundrowej” M. flava thunbergi (2 p.). Nie wykryto lęgów aleksandretty obrożnej Psittacula krameri, uszatki błotnej Asio flammeus, droździka Turdus iliacus i wójcika Phylloscopus trochiloides.

Raport jest dostępny w czasopiśmie Ornis Polonica.

W dniu 25.01.2025 w Kamieniu pod Złotowem odbyło się spotkanie koordynatorów krajowych Kartoteki Rzadkich Ptaków. Była to okazja do podsumowania ostatnich lat pracy KRP oraz omówienia propozycji działań na kolejne lata. Ustalono między innymi, że zmianie ulegnie harmonogram prac koordynatorów regionalnych, a kolejnym modyfikacjom poddana będzie lista weryfikowanych gatunków. O szczegółach poinformujemy wszystkich aktywnych współpracowników, a zmiany będą stopniowo wprowadzane w kolejnych sezonach i raportach KRP.

W piątym raporcie Kartoteki Rzadkich Ptaków za rok 2022 przedstawiono występowanie 42 gatunków ptaków w Polsce. Rok ten, na tle danych wieloletnich, był bardzo dobry lub rekordowy dla bernikli rdzawoszyjej Branta ruficollis (61 stw./89 os.), gęsi krótkodziobej Anser brachyrhynchus (470/979), gęsi małej A. erythropus (35/42), gęsiówki egipskiej Alopochen aegyptiaca (188/796), szczudłaka Himantopus himantopus (46/92), biegusa morskiego Calidris maritima (16/24), płatkonoga szydłodziobego Phalaropus lobatus (50/79), rybitwy popielatej Sterna paradisaea (37/70), warzęchy Platalea leucorodia (18/56) i świergotka rdzawogardłego Anthus cervinus (204/437). W roku 2022 wykazano zdecydowanie mniej osobników niż w poprzednich latach w przypadku wydrzyka tęposternego Stercorarius pomarinus (8/9), mewy trójpalczastej Rissa tridactyla (15/16), czapli nadobnej Egretta garzetta (38/52), kurhannika Buteo rufinus (13/14), wójcika Phylloscopus trochiloides (17/19), drozda obrożnego Turdus torquatus (poza górami; 14/15), pliszki cytrynowej Motacilla citreola (poza stanowiskami lęgowymi; 31/38) i poświerki Calcarius lapponicus (7/8). Po raz pierwszy w raporcie uwzględniono cztery gatunki: edredona Somateria mollissima 212 (obserwacje poza wybrzeżem), biegusa płaskodziobego C. falcinellus, nurnika Cepphus grylle i wydrzyka ostrosternego S. parasiticus (poza wybrzeżem).

Raport jest dostępny w czasopiśmie Ornis Polonica.

Fot. wydrzyk ostrosterny Stercorarius parasiticus (R. Gwóźdź)